     Niektóre, częściej spotykane choroby skóry o charakterze niezakaźnym, odbijające się wyraźnie na estetyce wyglądu.

     Alergiczne choroby skóry, do których należą: pokrzywka, wyprysk (egzema), świerzbiączka (nie mająca nic wspólnego z chorobą pasożytniczą — świerzbem), zapalenie kontaktowe skóry i kilka innych, mają jako wspólne tło alergię. Alergia jest to nabyta, zmieniona odczynowość ustroju na czynniki pochodzenia zewnętrznego lub wewnętrznego. Inaczej mówiąc: jest to wzmożona chorobowa reakcja na takie czynniki, które dla większości organizmów są zupełnie nieszkodliwe. Przestrojenie alergiczne powstaje w wyniku kilkakrotnego lub wielokrotnego działania bodźca. Czynnik, który wywołuje te zmiany nazywa się alergenem.
     Alergenami mogą być najróżniejsze bodźce fizyczne (na przykład zimno, ciepło, energia promienista), pokarmowe (na przykład truskawki, raki, poziomki, białko jaja kurzego), leki stosowane zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie (na przykład jod, rtęć, antybiotyki), kosmetyki, pyłki roślinne, kurz. W kosmetyce spotyka się odczyny kontaktowe, gdy alergen zawarty w preparacie kosmetycznym, działając bezpośrednio na skórę, wywołuje na niej odczyny chorobowe o charakterze rumieni, obrzęku lub wyprysku z towarzyszeniem swędu, czasami pieczenia i palenie skóry.
     W celu uniknięcia podobnych odczynów poleca się przed użyciem preparatów kosmetycznych, zwłaszcza farb do włosów, kremów przeciw piegom, dezodorantów, wykonać próbę tolerancji: niewielką ilość preparatu nałożyć na skórę ramienia lub za uchem i pozostawić przez 24 godz. Jeżeli po tym czasie w miejscu działania środka nie wystąpi rumień, obrzęk, pieczenie lub palenie, to nie ma nadmiernej wrażliwości na dany kosmetyk. Czasem odczyn zapalny występuje już po jednej lub kilku godzinach.

     Łuszczyca jest jedną z częstszych chorób skóry, występuje zwykle rodzinnie (około 30%), ale brak pewnych dowodów naukowych, że jest to choroba dziedziczna. Przyczyn tej przewlekłej i nawrotowej choroby, atakującej kobiety, mężczyzn i dzieci, nie udało się ustalić mimo prowadzonych badań.
     Początkowo na skórze pojawia się grudka (drobna, okrągła wyniosłość) barwy czerwonobrunatnej, wyraźnie odgraniczona od skóry zdrowej, pokryta licznymi białosrebrzystymi łuskami, dość łatwo dającymi się zdrapać paznokciem. Następnie ogniska powiększają się odśrodkowo, osiągając różną wielkość i kształt, niekiedy zajmując prawie całą kończynę, a nawet całe ciało. Ogniska łuszczycy mogą być umiejscowione w różnych okolicach ciała, lecz najczęściej występują na łokciach i kolanach; często też bywa zajęta owłosiona skóra głowy. Ważne jest jednak to, że lokalizacja ta nie powoduje schorzeń włosów i prawie nigdy nie doprowadza do wyłysienia. Łuszczyca atakuje również paznokcie; są one wtedy kruche, matowe.
     Znacznym defektem kosmetycznym jest umiejscowienie się blaszek łuszczycowych w miejscach odsłoniętych, zwłaszcza na twarzy lub paznokciach. Pocieszający jest jednak fakt, że objawy choroby ustępują po krótszym lub dłuższym leczeniu bez pozostawienia na skórze blizn. U większości osób światło słoneczne, kąpiele morskie i lecznicze (solankowe) wywierają korzystny wpływ na przebieg łuszczycy. Trzeba jednak pamiętać, że leczenie łuszczycy jest trudne i że powinno się je prowadzić pod kierunkiem lekarza dermatologa.

     Rozszerzenie naczyń krwionośnych skóry. Schorzenie to, a właściwie defekt kosmetyczny, dotyczy przede wszystkim naczyń włosowatych skóry twarzy, rzadziej bocznych powierzchni ud; skłonność do tego schorzenia ma charakter rodzinno-dziedziczny. Rozszerzenia naczyń włosowatych powstają także na tle uszkodzeń nerwów naczyniowych, zaburzeń krążenia (nadciśnienie, miażdżyca), chorób wątroby i żołądka. Stanowią one także objaw pewnych chorób skóry, na przykład trądzika różowatego lub odmrozin.
     Przyczyną zewnętrzną może być także niefachowe wyciskanie zaskórników. Wpływy atmosferyczne i to zarówno nadmierne działanie promieni słonecznych, jak i mróz, zimna wilgotność, wiatr, mokry śnieg, zwłaszcza, gdy skóra nie jest przed nimi zabezpieczona, nasilają proces chorobowy. Leczenie jest sprawą dość trudną, niemniej można stosować witaminy (witamina C, rutina), zabiegi fizykalne (np. lampę Sollux z niebieskim filtrem, elektrolizę lub elektrokoagulację). Najpewniejsze
wyniki daje jednak zapobieganie, tzn. odpowiednie pielęgnowanie skóry i ochrona jej przed czynnikami atmosferycznymi. Warto podkreślić raz jeszcze, że nigdy w zimie przed wyjściem na mróz nie wolno stosować kremów nawilżających, lecz przeciwnie, należy dobrze osuszać twarz.

     Trądzik pospolity. W powstawaniu tego schorzenia, tak częstego zwłaszcza u młodzieży w okresie dojrzewania, odgrywa rolę wiele czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Przede wszystkim łojotok, czyli wzmożoną czynność gruczołów łojowych, zaburzenia rogowacenia, zaburzenia hormonalne, zaburzenia przemiany materii, choroby przewodu pokarmowego, zaparcia.
     Największe nasilenie trądzika występuje w okolicach obfitujących w gruczoły łojowe, a więc na twarzy, zwłaszcza w częściach środkowych (nos, czoło, przynosowe części policzków, broda) w okolicy mostkowej i międzyłopatkowej.
     Skóra łojotokowa jest lśniąca, tłusta, jakby nasmarowana oliwą. Na skórze można dostrzec rozszerzone ujścia gruczołów lejowych (tzw. pory), w obrębie których gromadzi się łój wraz z substancją rogową. W wyniku tego powstaje zaczopowanie przewodu gruczołu łojowego, tworzące na skórze tzw. zaskórniki, często zupełnie nieprawidłowo nazywane wągrami. Wskutek utlenienia keratyny powierzchnia zaskórnika ma czarne zabarwienie. Po uciśnięciu palcami skóry otaczającej, z zaskórnika wydobywa się biaława masa, nitkowatego kształtu (łój). Zaskórniki są często punktem wyjścia ropnych zmian trądzikowych, ponieważ łój jest dobrą pożywką dla bakterii. Tak powstają niekiedy długotrwałe, nierzadko bardzo nasilone procesy ropne, czasem nawet o charakterze czyraczków. Często pozostawiają one szpecące blizny. Tym powikłaniom sprzyja niewłaściwy tryb życia, zaniedbanie leczenia u specjalisty, zaniedbania higieny. Kto posiada skórę łojotokowa dotkniętą trądzikiem, musi o nią szczególnie dbać.
     Przede wszystkim trzeba skrupulatnie przestrzegać codziennej higieny całego ciała. Twarz myć parę razy dziennie ciepłą wodą z dodatkiem azulenu lub nadmanganianiu potasu (lekko różowy kolor wody); 2 lub 3 razy w tygodniu można myć twarz płatkami owsianymi lub mydłem o działaniu dezynfekującym, na przykład Oro czy salicylowym. Można również parę razy dziennie, w zależności od nasilenia łojotoku, przetrzeć twarz jednym ze specjalnych płynów działających odtłuszczająco i odkażająco (płyn przeciwtrądzikowy). Nie stosować żadnych kremów tłustych, lecz jedynie na noc specjalnie wyprodukowany przez przemysł kosmetyczny leczniczy krem. Ważna jest również właściwa dieta, głównie białkowo-jarzynowa. Nadmiar tłuszczów i węglowodanów (czekolada, ciastka, cukierki) jest szkodliwy. Należy również z diety wyłączyć alkohol, mocną kawę, ostre przyprawy, spożywać natomiast więcej mleka (pod każdą postacią), jogurtu, kefiru i razowego chleba. Chodzi o to, by dostarczyć ustrojowi jak najwięcej witamin i soli mineralnych oraz jednocześnie dbać o sprawne działanie przewodu pokarmowego.
     W lecie warto wykorzystać każdą wolną chwilę na naświetlania słoneczne. Jest to jeden z głównych czynników przeciwłojotokowych. W zimie trzeba odwiedzać salon kosmetyczny w celu fachowego, dokładnego oczyszczenia skóry z zaskórników i przyjęcia serii naświetlań lampą kwarcową, które choć w części zastąpią słońce. Konieczne są też systematyczne porady lekarza dermatologa i sumienne wypełnianie jego zaleceń.

     Trądzik różowaty jet to rozpowszechniona choroba skóry twarzy mężczyzn i kobiet przed i w czasie okresu przekwitania. Cechuje się ona obecnością zaczerwienienia okolic nosa, policzków, często także podbródka i środkowej części czoła, a więc przede wszystkim okolic łojotokowych. W obrębie okolic zaczerwienionych występują także żywo czerwone grudki zapalne i krostki. Pod wpływem czynników nerwowych, periodu, nieodpowiedniego pokarmu (alkohol, kawa, pikantne przyprawy, gorące napoje) i pod wpływem nagłych zmian temperatury objawy skórne zaostrzają się. Leczenie trądzika różowatego może prowadzić wyłącznie lekarz specjalista. Konieczne jest przeprowadzenie gruntowych badań ogólnych i specjalnych (laryngologiczne, ginekologiczne, gastrologiczne, neurologiczne, endokrynologiczne). Przy trądziku różowatym należy nadto stosować się do wskazań wymienionych przy omawianiu rozszerzonych naczyń krwionośnych.

     Rozstępy skórne. Wbrew powszechnemu mniemaniu rozstępy skórne nie są po prostu wynikiem gwałtownych zmian skóry w trakcie ciąży. Choć ich umiejscowienie na brzuchu, pośladkach, piersiach i udach jest typowe dla okolic, gdzie zwiększanie się objętości ciała jest w czasie ciąży i tycia szczególnie wyraźne, to jednak dziś już wiadomo, że istotną przyczyną rozstępów skórnych są pewne zaburzenia hormonalne, przebiegające zwykle równolegle z ciążą i przyborem wagi. Rozstępy skórne zdarzają się jednak niekiedy także i u osób szczupłych.
     Rozstępy skórne są to blizny wężykowate, błyszczące, przeważnie jasne, powstałe wskutek przerwania włókien sprężystych w skórze właściwej. Skłonność do rozstępów skórnych jest rodzinna. Skutecznego leczenie nie ma, a zapobieganie (bardzo niedoskonałe) polega na starannym unikaniu tycia.

     Cellulitis. To schorzenie nie ma nawet nazwy polskiej, a łacińska nazwa „cellulitis" także jest nieuzsadniona, niemniej używana powszechnie. Powszechna jest też sama dolegliwość. Idzie tutaj o otyłość szczególnego rodzaju, umiejscowioną i ograniczoną przeważnie do ud, pośladków, okolic kolanowych, czasem także podudzi, nieco rzadziej ramion. Spostrzeżono, że zwykłe odchudzanie zupełnie nie wpływa na cellulitis: kobieta intensywnie odchudza się, głoduje, traci biust, zwisają jej policzki, a uda, kolana i biodra pozostają zbyt obfite i na tle ogólnej utraty wagi tym bardziej rażące. Skóra okolic dotkniętych cellulitis wygląda jak skórka pomarańczy, w dotyku zaś wyczuwa się ziarnistość budowy tkanki podskórnej. Przypuszcza się, że przyczyną jest gromadzenie się w tkance podskórnej produktów odpadowych przemiany materii; niedostateczne ukrwienie i zbyt mała ilość ruchu sprzyjają zaleganiu tych produktów i utrudniają ich usunięcie.
     Ta przykra dolegliwość przeszkadzająca w uzyskaniu zgrabnej sylwetki daje się jednak usunąć przez cierpliwe stosowanie masaży; wskazane są zwłaszcza masaże wibracyjne, może być również normalny, ręczny masaż. Trzeba przeprowadzić kilka serii takich masaży, których wyniki są zwykle dobre. Rozumie się, że poza masażami wskazane jest stosowanie diety lekko wyszczuplającej, gimnastyki i spacerów.