     Podstawą pielęgnowania włosów jest mycie głowy. Bardzo często popełnia się przy tym zabiegu higienicznym błędy, które odbijają się zarówno na zdrowiu, jak na wyglądzie włosów. Do mycia głowy używa się wody ciepłej, ale nie gorącej. Temperatura jej powinna wynosić około 37 C. Woda do mycia powinna być miękka, a jeśli przygotowanie takiej ilości miękkiej wody jest niemożliwe, trzeba przynajmniej spłukiwać głowę po myciu wodą miękką. Najbardziej godnym polecenia sposobem zmiękczenia wody bez dodawania do niej jakichkolwiek substancji chemicznych, jest gotowanie wody przez kwadrans i pozostawienie jej w kociołku lub czajniku na całą dobę. W tych warunkach duża część soli mineralnych (wapnia i magnezu) powodujących twardość wody ulegnie wytrąceniu i osadzi się na ściankach kociołka w postaci tzw. kamienia kotłowego. Inne sposoby: rozcieńczenie wody wodociągowej wodą destylowaną, stopienie śniegu, użycie deszczówki.
     Do mycia głowy służyć mogą mydła, szampony i domowe mieszanki na bazie żółtka jaja kurzego. Najwygodniejsze jest stosowanie szamponów. W handlu spotyka się bardzo dużo odmian szamponów, różniących się składem, przeznaczeniem (dla włosów suchych, prawidłowych, tłustych, jasnych lub ciemnych: dotkniętych łupieżem), nawet konsystencją (płynne, półpłynne w tubach, olejowe, w proszku). Niektóre szampony zawierają dodatki witaminowe, wyciągi ziołowe, środki antyseptyczne, czasem siarkę koloidalną i inne składniki. Od dobrego szamponu wymaga się, aby dobrze pienił się, oczyszczał skórę głowy i włosy, dał się spłukać nie pozostawiając osadu, miał przyjemny zapach, był wygodny w użyciu i wydajny oraz by włosy po jego użyciu dawały się dobrze układać. Z punktu widzenia zdrowotnego trzeba tutaj dodać jeszcze jeden bardzo ważny aspekt: szampon nie powinien drażnić skóry.

     Kolejność czynności przy myciu głowy jest następująca: dokładnie zmoczyć włosy ciepłą wodą; nalać na dłoń około łyżki szamponu i rozprowadzić go na włosach, lekko rozcierając i przenikając opuszkami palców do skóry głowy; spłukać głowę z grubsza i ponownie nalać na dłoń szamponu i rozetrzeć go we włosach; rozcierać delikatnie aż do uzyskania bardzo obfitej piany (nie dotyczy to szamponów olejowych); spłukać głowę dokładnie ciepłą wodą (bieżącą lub w misce) kilka razy; na koniec dobrze jest spłukać raz jeszcze wodą miękką. Podstawowym zagadnieniem jest częstość mycia głowy. W tej dziedzinie panuje znaczna rozbieżność opinii. Ogólnie biorąc należy trzymać się następujących zasad: gdy włosy są brudne, trzeba je umyć nie zważając na to, ile czasu upłynęło od poprzedniego mycia; włosy krótkie można myć częściej niż długie. Na ogół włosy niezbyt zabrudzone o średniej długości myje się z częstotliwością: tłuste co tydzień, prawidłowe co dwa tygodnie, suche co trzy tygodnie. Oczywiście w indywidualnych przypadkach i okolicznościach możliwe są odstępstwa od tego schematu.
     Suszenie włosów można przeprowadzić z grubsza ciepłymi ręcznikami frotte, następnie suszarką. W miarę możności lepiej jest unikać zbyt gwałtownego, "gorącego" suszenia.
     Istnieją również sposoby mycia głowy "na sucho". Jeden z nich polega na posypywaniu włosów specjalnym suchym "szamponem". Dopuszczalny w wyjątkowych okolicznościach (na przykład podróż), sposób ten nie jest godny polecenia na dłuższą metę. Drugi, lepszy, polega na posypaniu włosów i lekkim roztarciu we włosach środków mechanicznie adsorbujących zanieczyszczenia. Takimi środkami są proszki organiczne (zarodniki widłaka, mąka gryczana, drożdże) lub mineralne (talk). Po roztarciu wyczesuje się proszek grzebieniem z watą, następnie szczotką. Taki sposób, choć niedoskonały, pozwala uniknąć niekiedy zbyt częstego mycia włosów "na mokro".

Włosy normalne

     Poszczególne rodzaje włosów wymagają odmiennych metod pielęgnowania.
Włosy normalne dobrze jest myć delikatnym, opartym na specjalnych surowcach i łagodnym w działaniu, szamponem. Do mycia włosów prawidłowych nadaje się także zawierający składniki odżywcze.
     Ważną czynnością pielęgnacyjno-higieniczną jest także czesanie i szczotkowanie włosów. To ostatnie powinno być wykonywane zawsze ostrożnie, bez brutalności, wyłącznie szczotką z włosia, utrzymaną w skrupulatnej czystości. Włosy wolno szczotkować tylko w kierunku od korzeni ku końcom. Zalecane niekiedy szczotkowanie w przeciwnym kierunku powoduje uszkodzenie osłonki włosa takie, jak przy tapirowaniu. Czesanie włosów i ich szczotkowanie są zabiegami higieniczno-estetycznymi związanymi z fryzurą.

Fryzura - jeden z ważniejszych elementów wyglądu kobiety - może być i powinna być dziełem fachowca fryzjera. Natomiast utrzymanie fryzury w należytym stanie od jednej wizyty u fryzjera do drugiej wymaga umiejętności ze strony samej kobiety. Utrzymanie fryzury zależy oczywiście również od odpowiedniego ostrzyżenia, dobranego specjalnie do uczesania.
     Raz w miesiącu można zastosować profilaktycznie odżywkę, zawierającą tłuszcze zwierzęce i roślinne, środki przeciwłupieżowe, witaminy i wyciągi ziołowe, która wzmacnia włosy, odżywia je i nadaje im połysk i elastyczność. Można stosować również regenerującą emulsją do włosów. Emulsja ta nie tylko odżywia włosy, lecz służy również jako środek przed układaniem włosów, nadając im połysk i lekko je usztywniając. Pokrywa ona dokładnie powierzchnię włosa, wypełniając wszystkie nierówności powstałe na skutek zniszczenia włosa. Dzięki temu włosy stają się elastyczne, łatwe do układania i uzyskują połysk. W przypadku bardzo zniszczonych włosów należy niewielką ilość emulsji regenerującej pozostawić nie zmywając. Jeśli traktuje się emulsję jako odżywkę, trzeba włosy wymyć odpowiednim szamponem, wytrzeć dokładnie ręcznikiem i niewielką ilość emulsji wmasować w skórę głowy i we włosy, a po 15 minutach spłukać wodą. Emulsja regenerująca ma jeszcze jedną cenną zaletę: można ją stosować przy włosach, które trudno układać. Należy takie włosy wyszczotkować lub rozczesać grzebieniem, następnie kroplę emulsji rozetrzeć na dłoniach, po czym równomiernie nałożyć na włosy. Po takim zabiegu włosy ułożą się posłusznie, nabiorą blasku i elastyczności. Oczywiście przy włosach prawidłowych wystarczy zabieg ten robić raz na miesiąc, a częściej stosować go tylko przy rozczesywaniu włosów już wysuszonych.

Włosy suche lub wysuszone nieodpowiednim pielęgnowaniem

     Po każdym myciu należy stosować odżywki: emulsję regenerującą lub krem do pielęgnacji włosów. Sposób użycia odżywek - jak podano przy włosach prawidłowych. Gdy po kilku kolejnych kompresach z odżywki włosy staną się błyszczące, mniej łamliwe i mniej suche, można będzie nakładać nadal kompresy co drugie lub trzecie mycie aż do chwili, kiedy ulegną normalizacji. Od tego momentu należy je traktować jak włosy prawidłowe. Jeżeli jednak jedno opakowanie odżywki nie da pożądanego rezultatu, trzeba stosować następne. Po zastosowaniu takiej kuracji i codziennym łagodnym szczotkowaniu stan włosów powinien wrócić do normy.
     Włosy suche należy chronić przed słońcem i wodą morską, gdyż pod ich wpływem ulegają nadmiernemu wysuszeniu. Nasłonecznienie niszczy włosy, a nadto rozjaśnia je. Gdy włosy są farbowane, nasłonecznienie może wywołać niepożądane zmiany zabarwienia. Z tego względu zaleca się osłanianie włosów na plaży kapeluszem lub chusteczką, a podczas kąpieli w morzu - nakładanie czepka wodoszczelnego. Jeśli włosy uległy zmoczeniu wodą morską, trzeba wypłukać je czystą wodą, aby nie dopuścić do osadzenia się soli na włosach. Warto zaznaczyć, że nadmierne wysuszenie włosów pod wpływem czynników atmosferycznych lub zbyt częstego mycia prowadzi często do pędzelkowatego rozwidlenia końców włosów. Dotyczy to szczególnie długich włosów.
     Zimą należy umieścić w domu na kaloryferach specjalne pojemniki z wodą, aby powietrze w mieszkaniu miało dostateczną wilgotność.

Włosy tłuste

     Włosy szybko przetłuszczające się sprawiają najwięcej kłopotu. Często na trzeci, czwarty dzień po umyciu są sklejone, bez połysku, a po fryzurze nie ma śladu. Takich włosów lepiej nie szczotkować, tylko dokładnie rozczesać przed snem szerokim grzebieniem. Włosy tłuste należy myć wyjątkowo delikatnie. Mocny masaż nie jest wskazany, gdyż wzmaga działanie gruczołów łojowych. Do mycia włosów tłustych można stosować mydła lecznicze (zwłaszcza siarkowe, salicylowe, dziegciowe) albo szampony specjalne. Mydło lecznicze należy bardzo drobno pokroić, zalać ciepłą wodą i rozgotować. Ostudzić, umyć nim włosy, dokładnie wypłukać, dodając do płukania na 3 litry wody 1 łyż. herb. octu, aby mydło nie pozostawiło osadu. Bardzo dobre są również szampony ziołowe.

     Wzmacniająco na włosy działa także systematyczne wklepywanie przez kilka tygodni soku z czarnej rzodkwi lub wykonanej w domu nalewki pokrzywowej na 40% wódce.
     Niezależnie od wymienionych powyżej sposobów pielęgnowania włosów łatwo przetłuszczających się, wskazane jest chodzenie w miarę możności przez większą część roku z odkrytą głową. Dostęp powietrza do skóry, przenikanie pewnej ilości promieni słonecznych do powierzchni skóry głowy sprzyjają zmniejszeniu łojotoku i stanowią także czynnik bakteriobójczy. Nawet zimą wskazane jest noszenie lekkich nakryć głowy z włóczki zamiast ciepłych, ale zbyt hermetycznych czapek futrzanych. Te ostatnie wzmagają pocenie się głowy i łojotok, co sprzyja wypadaniu włosów.