     Dbałość o całe ciało jest podstawą zdrowia, dobrego samopoczucia i ładnego wyglądu, a głównym zabiegiem higienicznym jest kąpiel. Ta zwykła, codzienna czynność może i powinna być nie tylko higienicznym zabiegiem, lecz również zabiegiem odprężającym i kosmetycznym. Przy myciu całego ciała usuwa się z niego brud, kurz, pot, nadmiar łoju wytwarzanego przez gruczoły łojowe (szczególnie przy skórach tłustych) oraz zrogowaciały naskórek. To wszystko powinno być regularnie ze skóry usuwane, w przeciwnym razie na nic się nie zda stosowanie nawet najdroższych i najlepszych kosmetyków.
     Najlepszą metodą mycia całego ciała jest codzienna kąpiel lub natrysk. Idealnym środkiem do pielęgnowania skóry, przede wszystkim tłustej, źle ukrwionej, jest para wodna, która głęboko oczyszcza pory, powoduje lepsze ukrwienie oraz zmiękcza zrogowaciały naskórek. Mniej wskazane jest stosowanie pary wodnej (kąpieli parowych w łazienkach miejskich i saunach) dla skóry suchej. Działanie wody gorącej jest podobne do działania pary wodnej. W zasadzie jednak, poza małymi wyjątkami, dla wszystkich skór można stosować wodę do kąpieli o temperaturze 35—37 C, a po niej letni lub zimny natrysk. Działanie zimnego natrysku po kąpieli jest dla skóry bardzo istotne, gdyż zwęża pory pojędrnia naskórek i działa ogólnie odświeżająco. Woda wodociągowa jest zwykle chlorowana i wskutek tego działa na skórę wysuszająco a nieraz drażniąco.
     W jaki sposób należy przygotować właściwą wodę do kąpieli? Zmiękczenie wody osiąga się przez dodanie boraksu kosmetycznego, sody oczyszczonej lub specjalnych płynów do kąpieli. Zmiękczenie wody jest bardzo ważne, gdyż zawarte w niej związki magnezu oraz nadmiar chloru obok wysuszania i drażnienia mogą przy skórach wrażliwych, cienkich, spowodować nawet stany zapalne, na przykład wyprysk (egzemę). Woda twarda, z nadmierną zawartością soli wapnia i magnezu, utrudnia pienienie się mydła, nieodzowny warunek skutecznego mycia.
     Ustalenie pory kąpieli całego ciała na rano lub wieczór jest oczywiście sprawą indywidualną, uzależnioną od rodzaju pracy innych okoliczności. U osób, które w ciągu dnia mają brudzącą pracę, jest konieczna kąpiel wieczorna albo od razu po pracy. Inni może wybiorą kąpiel poranną w celu pobudzenia krążenia i uzyskania świeżości. Kąpiel powinna trwać najwyżej 25—30 min. Do mydeł i kosmetyków, niezbędnych do pielęgnowania całego ciała, konieczne są dodatki takie jak: myjki, rękawice z tkaniny frotte, szczotki. Te przybory toaletowe muszą być utrzymane w absolutnej czystości. Myjki z tkanin oraz rękawice powinny być po każdej kąpieli dokładnie prane i przynajmniej 3 razy w tygodniu wygotowane; szczotki z tworzywa sztucznego lub włosia muszą być bardzo dokładnie myte i suszone, w przeciwnym razie staną się siedliskiem drobnoustrojów szkodliwych dla skóry.

Mydła

     Podstawowymi kosmetykami do mycia i pielęgnowania całego ciała są oczywiście mydła. Rodzaj ich uzależniony jest od typu skóry i od upodobania.
     Mydła emulgują tłuszcze, dzięki czemu odrywają od powierzchni skóry cząsteczki brudu, zrogowaciałe komórki, a więc usuwają brud oraz wszelkie zanieczyszczenia, a ponadto, w zależności od swego składu, lekko natłuszczają, działają przeciwzapalnie oraz lecznicze lub odkażające. Przy stosowaniu mydeł należy pamiętać, aby po dokładnym umyciu całego ciała dokładnie usunąć pozostałości piany mydlanej ze skóry, stosując letni lub zimny natrysk. Jak przy pielęgnowaniu cery, tak przy codziennych kąpielach konieczne jest uwzględnienie rodzaju cery i w zależności od tego, stosowanie odpowiedniej kąpieli i kosmetyków. Jednak w praktyce, przy pielęgnowaniu skóry całego ciała, nie jest potrzebny tak szczegółowy podział na rodzaje cery, jak przy twarzy. Wystarczy podział na skórę prawidłową lub suchą oraz na skórę tłustą lub mieszaną.

Kąpiele dla osób o skórze prawidłowej lub suchej. Skóry te są bardzo często wrażliwe na działanie mydła, a więc do codziennych kąpieli w dobrze zmiękczonej wodzie trzeba używać mydeł przetłuszczonych, delikatnych i niezbyt intensywnie perfumowanych. Raz w tygodniu wskazane jest zastosowanie kąpieli specjalnej, której przygotowanie jest w gruncie rzeczy bardzo proste i mało pracochłonne. Są to kąpiele z naparu różnych ziół, które z łatwością można kupić w sklepach ziołowych lub aptekach.

Kąpiel ziołowa. Napar z kwiatu lipowego (4 pełne garście na 2 litry wody) wlać do wanny. Kąpiel taką należy przygotować i stosować wyłącznie wieczorem i w tym przypadku pominąć zimny natrysk, a po kąpieli położyć się do łóżka.

Kąpiel dla osób o skórze skłonnej do nadmiernego rogowacenia: 1/2 kg płatków owsianych gotować w 5 litrach wody przez 15 do 25 min. Odcedzony odwar wlać do napełnionej wodą wanny. Przy tej kąpieli nie stosuje się mydła. Płatki owsiane działają na skórę kojąco, oczyszczają ją i wygładzają naskórek.

Kąpiele dla osób o skórze tłustej lub mieszanej. W tym przypadku należy przede wszystkim stosować mydlą lecznicze. W pewnych przypadkach lekarz lub kosmetyczka wskaże najwłaściwsze mydło. Wskazana jest dla tego rodzaju skóry także kąpiel z kory dębowej, która ściąga pory i działa na skórę tonizująco, podobnie jak płyny ściągające (płyn odżywczy z pyłków kwiatowych, płyn ogórkowy i inne).

     Gdy po męczącym dniu pracy trzeba wieczorem wybrać się do teatru czy z wizytą, krótka kąpiel z naparu rozmarynu (4 pełne garście ziół na 2 litry wody) pobudzi krążenie, oczyści pory i wygładzi naskórek, usunie znużenie, a chłodny natrysk przywróci rześkość.

     Kiedy skóra, szczelnie przykryta ciężką i ciepłą garderobą, straciła jędrność i żywy naturalny kolor, doskonałym kosmetykiem wzmacniającym będzie kąpiel ziołowa z dodatkiem kopru włoskiego. Często spotykanym defektem skóry jest występująca szorstkość naskórka z obecnością różowych "kropek".
     Jest to związane z nadmiernym rogowaceniem ujść mieszków włosowych i występuje przeważnie na zewnętrznych powierzchniach ramion, ud i podudzi. Defekt ten można usuwać przy pomocy bardzo prostych zabiegów, do których należą nacierania bezpośrednio po ciepłej kąpieli. Używa się do tego roztworu soli kuchennej w zimnej wodzie, nacierając całe ciało przy pomocy szorstkiej rękawicy z tkaniny frotte.

Płyny do kąpieli

     Obok mydeł, dobrymi środkami do kąpieli są specjalne szampony i płyny kąpielowe. Są to kosmetyki zmiękczające wodę, co umożliwia lepsze pienienie się mydeł i poprawia zdolność emulgowania. Dlatego przy stosowaniu tych preparatów nie należy już używać sody lub boraksu. Ponadto płyny do kąpieli wytwarzają obfitą i przyjemną pianę, a zawierając przeważnie wyciągi z owoców, perfumują delikatnie całe ciało.

     Aby osiągnąć jak najwięcej piany, należy pod płynącą z kranu wodę wlać odpowiednią ilość płynu (proporcja podana na opakowaniu), a następnie natryskiem rozprowadzić pianę po całej wannie. Jeżeli w czasie takiej kąpieli stosuje się mydło, to wprawdzie powoduje ono zanikanie piany, jednak działanie szamponu kąpielowego na skórę trwa.
     Najlepiej ustalić następujący plan kąpieli. Jednego dnia kąpiel i bardzo dokładne mycie całego ciała wybranym mydłem, następnego dnia kąpiel bez mydła, ale z dodatkiem płynu do kąpieli, na przykład specjalnym płynem. Po kąpieli trzeba skórę bardzo starannie wytrzeć do sucha, przy okazji masując ją energicznie ręcznikiem. Szczególnie dokładnie trzeba osuszyć miejsca między palcami stóp, pod pachami, pod biustem i w pachwinach.
     Ładny, zdrowy, młody i świeży wygląd, zależą nie tylko od dobrej fryzury, wypielęgnowanej i dobrze umalowanej twarzy, lecz przede wszystkim od dbałości o higienę całego ciała. Dlatego obok mydeł i płynów kąpielowych powinny być stosowane do pielęgnowania również inne preparaty kosmetyczne. Należą do nich kosmetyki łagodzące i odżywiające skórę. Po każdej kąpieli, szczególnie przy skórach tłustych, mieszanych i skłonnych do zwiotczeń, wskazane jest stosowanie octów toaletowych i wód toaletowych. Kosmetyki te są tym dla skóry całego ciała, czym płyny tonizujące dla cery twarzy. Usuwają wszystkie pozostałości alkaliczne mydeł, wyrównując tym samym równowagę kwasowo-zasadową oraz działają pojędrniająco i wygładzająco na naskórek. Stosowanie tych płynów jest bardzo proste. Po kąpieli i osuszeniu skóry, nalewa się na rękę trochę płynu i dokładnie naciera całe ciało. Po wchłonięciu preparatu przez skórę posypuje się miejsca skłonne do pocenia talkiem kosmetycznym.

     Skóra całego ciała, tak samo jak cera twarzy, podlega wysuszeniu i nadmiernemu rogowaceniu. Dlatego po wieczornej kąpieli, natrysku czy umyciu stosuje się specjalne kosmetyki do tzw. "satynowania" skóry. Przywracają one skórze gładkość, świeżość i zapobiegają wiotczeniu przez właściwe nawilżanie i delikatne natłuszczanie. Przy skórach suchych, łuszczących się, należy po kąpieli natrzeć całe ciało cienką warstwą Mleczka Kosmetycznego.

     Konieczne jest także, szczególnie w lecie, używanie dezodorantów w płynie, sztyfcie lub aerozolu. Kosmetyki te nie hamują naturalnego wydzielania potu, ale zapobiegają jego rozkładowi i tą drogą utrzymują skórę przez kilka godzin w stanie świeżości. Warunkiem skuteczności dezodorantów jest używanie ich bezpośrednio na umytą skórę.