     Jama ustna pełni w organizmie ważną rolę. Jama ustna stanowi początek przewodu pokarmowego: tutaj odbywa się rozdrabnianie pokarmów i żucia ich, w czym uczestniczą zęby, język i ślina. Język i podniebienie zaopatrzone są w tzw. kubki smakowe, stanowiące narząd zmysłu smaku. Cała jama ustna wysłana jest błoną śluzową, silnie unaczynioną i zawierającą liczne gruczoły śluzowe i ślinowe. Ponadto w jamie ustnej znajdują się lub uchodzą do niej duże ślinianki (podżuchwowe, podjęzykowe i przyuszne). Dzienna produkcja śliny wynosi około 1 litra. Ślina jest ważnym sokiem ustrojowym. Zawiera ona ptialinę, ferment trawienny rozkładający niektóre węglowodany oraz lisozym, mający właściwości odkażające. Na pograniczu jamy ustnej i gardła znajdują się migdałki, odgrywające poważną rolę w procesach obrony przed zakażeniem.
     Jama ustna zawiera stale obfitą florę bakteryjną, złożoną z wielu gatunków bakterii, przeważnie, lecz nie wyłącznie, niechorobotwórczych lub niezjadliwych. Ale w razie spadku ogólnej odporności ustroju ta flora może stać się jedną z przyczyn niektórych chorób.
     Jama ustna może także pełnić rolę początku układu oddechowego. Gdy w związku z procesem nieżytowym przewody nosowe są niedrożne. człowiek oddycha ustami.
     U człowieka zdrowego występuje samooczyszczenie jamy ustnej dzięki stale napływającej ślinie, której ilość wyraźnie wzrasta podczas żucia pokarmów. Decydującą rolę w procesie żucia odgrywają zdrowe, mocne zęby. Ząb jest jedną z najtwardszych tkanek organizmu, zbudowaną ze szkliwa, zębiny i miazgi.
     Jedną z najczęstszych chorób zębów jest próchnica. Powstawanie jej zależy od wielu czynników ogólnoustrojowych, między innymi od niesprawnego działania gruczołów wewnętrznego wydzielania, od niedoborów mineralno-witaminowych, od zaburzeń układu nerwowego oraz od nieprzestrzegania higieny jamy ustnej.
     Jama ustna wymaga stałego i dokładnego pielęgnowania nie tylko ze względów estetycznych, ale przede wszystkim zdrowotnych. Podczas jedzenia gromadzą się w przestrzeniach międzyzębowych resztki pokarmów, które ulegając kwaśnej fermentacji powodują uszkodzenia szkliwa, prowadzące w konsekwencji do powstania ubytków zębów. Nieświeży oddech może być spowodowany chorobami ogólnoustrojowymi, lecz najczęściej związany jest ze zmianami miejscowymi w jamie ustnej, przede wszystkim z próchnicą zębów.
     Co najmniej dwa razy do roku należy odwiedzać lekarza stomatologa w celu kontroli uzębienia. Do obowiązków codziennych powinno natomiast należeć czyszczenie zębów. Od wczesnego dzieciństwa należy dziecko nauczyć myć zęby dwa razy dziennie: szczególnie ważne jest mycie zębów wieczorem, w celu usunięcia nagromadzonych przez cały dzień resztek pokarmów. Po każdym jedzeniu wskazane jest płukanie jamy ustnej. Należy zwrócić uwagę na szczególnie dokładne mycie zębów po pokarmach węglowodanowych (słodycze).

     Zabieg czyszczenia zębów rozpoczyna się od przepłukania jamy ustnej letnią wodą. Następnie szczotkuje się z użyciem pasty do zębów szczeliny międzyzębowe powierzchnie żujące. Przednie powierzchnie zębów czyści się w kierunku pionowym. Na zakończenie należy ponownie dokładnie wypłukać jamę ustną.
     Przy słabych, łatwo krwawiących dziąsłach korzystne jest płukanie jamy ustnej naparem ciepłej szałwii lub słoną wodą. Do pielęgnowania jamy ustnej przeznaczone są preparaty w różnych postaciach: proszki, pasty, eliksiry, wody do płukania.
     Na rynku znajduje się mnóstwo rodzajów past do zębów, różniących się składem i przeznaczeniem.
Dla osób cierpiących na próchnicę zaleca się pastę o działaniu bakteriostatycznym, zawierającą chlorofilinę, która działa hamująco na procesy fermentacji. Dla osób ze skłonnością do tworzenia się kamienia nazębnego poleca się pastę z zawartością azulenu, która ma właściwości bakteriostatyczne oraz przeciwzapalne. Pasta do zębów Fosforanowa zawiera między innymi dwuzasadowy fosforan wapniowy, w znacznym stopniu usuwający osad zębowy.

     W razie przykrego zapachu z jamy ustnej należy przede wszystkim udać się do lekarza stomatologa w celu wypełnienia ubytków zębowych, usunięcia korzeni lub zębów zgorzelinowych, następnie zaś przebadać przewód pokarmowy i migdałki. Niezależnie od codziennych zabiegów pielęgnacyjnych można używać aerozolowy dezodorant odświeżający oddech.
     Oprócz podanych zabiegów higienicznych należy pamiętać o odpowiedniej diecie i spożywać produkty bogate w wapń (mleko, ser biały, kefir), witaminę A (marchew, mleko, masło) oraz witaminę C (surówki jarzynowe).
     O pięknym uśmiechu decydują zdrowe, białe, równe zęby, dbajmy więc o nie.